Tag Archives: newid hinsawdd

Hwnt ag yma ynghanol helyntion dynoliaeth a Daear

Y TRO hwn, post gyda nifer o bwyntiau cyfredol:

• Syfrdanu a thristáu wrth glywed bod yr Arlywydd Obama wedi caniatáu i gwmni Shell gynnal tyllu arbrofol am olew yn yr Arctig oddiar Alaska. Shell yn disgwyl llawer mwy o olew a nwy ym Mor Chukchi na Mor y Gogledd. Ergyd i obeithion am leihad mewn allyriadau carbon. Pob dymuniad da i’r bobl leol sy’n gwrthwynebu.

Pobl Seattle yn cynnal protest yn eu kayaks yn erbyn Shell sy'n bwriadu tyllu yn yr Arctig. Llun: N.Scott Trimble / Greenpeace USA 2015

Pobl Seattle yn cynnal protest yn eu kayaks yn erbyn Shell sy’n bwriadu tyllu yn yr Arctig. Llun: N.Scott Trimble / Greenpeace USA 2015

• Rhifyn 50 Mlwyddiant cylchgrawn Resurgence yn cynnwys dyfyniad gan Gwynfor Evans yn tanlinellu pwysigrwydd cymunedau bychain. Cafwyd y dyfyniad mewn erthygl gan Leopold Kohr yn rhifyn cyntaf y cylchgrawn ym Mai, 1966 – sef o fewn wythnosau i Gwynfor ddod yn AS cyntaf Plaid Cymru yn isetholiad Caerfyrddin.

• Ffieiddio wrth weld yn y Guardian bod corfforaethau amaeth-gemegol enfawr wedi bygwth y byddai TTIP (cynllun marchnata ‘rhydd’ sy’n cael ei drafod yn gyfrinachol rhwng yr UD a’r UE) yn gwrthwynebu unrhyw ymgais i gyfyngu ar blaladdwyr peryglus. Parhau i ddarllen

Delwedd

Undod i’w groesawu ar Newid Hinsawdd

Cytundeb bod systemau naturiol y Ddaear yn cael eu newid can weithgarwch dynol

Cytundeb bod systemau naturiol y Ddaear yn cael eu newid can weithgarwch dynol

SÊR stormydd plentynnaidd San Steffan yw David Cameron, Ed Miliband a Nick Clegg. Llongyfarchiadau iddynt, felly, am roi eu nonsens o’r neilltu ar ddechrau’r ymgyrch etholiadol i gyd-ddatgan rhybudd a her ynghylch Newid Hinsawdd.

“Newid hinsawdd yw un o’r bygythiadau mwyaf difrifol sy’n wynebu’r byd heddiw,” meddant yn unol.

http://www.theguardian.com/environment/2015/feb/14/cameron-clegg-and-miliband-sign-joint-climate-pledge

Mae’r unfrydedd barn annisgwyl hwn yn arwydd bod pryder go-iawn wedi treiddio i ganol y ‘sefydliad’ sy’n ein rheoli: pryder bod gweithgarwch dynol yn achosi newidiadau pellgyrhaeddol i systemau naturiol ein planed a bod hyn yn fygythiad i ni gyd. Arwyddocaol iawn oedd y croeso eang a gafwyd i’r datganiad, gan gynnwys yn rhyngwladol.

Da nodi geiriau clir y triawd rhyng-bleidiol Llundeinig bod rhaid creu byd carbon isel er mwyn ceisio ffrwyno’r nwyon tŷ gwydr sy’n achosi Cynhesu Byd-eang. A bod rhaid i’r tair plaid barhau i gydweithredu beth bynnag fydd canlyniad yr etholiad ar Fai 7.

Yn benodol, maen nhw’n pwyntio at Uwch-gynhadledd Hinsawdd Paris, fis Rhagfyr nesaf, fel cyfle i selio cytundeb i gyfyngu ar allyriadau CO2 yn y gobaith y bydd cynnydd tymheredd y Ddaear yn aros dan 2 radd C. Parhau i ddarllen

Dathlu paneli haul menter gydweithredol Egni

ROEDDEN ni’n falch iawn i fod yn rhan o ddathliad arwyddocaol iawn ym mhentref Banwen, ym mhen uchaf Cwm Dulais, ddoe – cwm sydd wedi ennill sylw byd-eang yn ddiweddar trwy ffilm Pride am y gefnogaeth gafodd glowyr lleol yn ystod streic 1984-5 gan griw o bobl hoyw o Lundain.
Ond nid am y ffilm enwog honno oedd ein dathliad.

Cwm glo clasurol Cymreig yw Cwm Dulais, yn glwstwr o bentrefi rhubanog yn disgyn o ymylon Bannau Brycheiniog i lawr at afon Nedd ger Aberdulais. Pentrefi fel Banwen, Onllwyn, Blaendulais, a’r Creunant yn rhesi???????????????????????Egni DOVE panelli goleuach 2?????????????????????????????????????????????????????????? o derasau hir, ond gydag ambell i McMansion ac ystadau bychain o dai moethus hynod annisgwyl, bellach, i’w gweld hefyd.

Cwm tipyn yn ddi-arffordd yw e, heb broffeil uchel, o leiaf hyd at ddyfodiad Pride. Ond fel cymaint o’n cymunedau, gadawyd Cwm Dulais hefyd yn waglaw wrth i’r diwydiant glo droi cefn.
Cofiwch, mae yng Nglofa Cefn Coed amgueddfa i adlewyrchu profiad ofnadwy’r diwydiant ynni a fu ( ‘Y lladd-dy’ oedd yr enw lleol ar bwll Cefn Coed). Ac mae peiriannau enfawr yn dal i rwygo’r glo brig o’r pridd ar y gwastadeddau uchel ger Banwen a Dyffryn Cellwen a Choelbren.
Ewch i’r cwm. Er y prydferthwch, does dim yn amlwg iawn i’w ddathlu. Tlodi’n amlwg. Dadfeiliad. Diweithdra’n uchel.

Ond wrth i ni yrru i fyny’r cwm, cofio oeddwn i sut roedd pobl y cymunedau hyn wedi codi’n uwch na’r amgylchiadau creulon a osodwyd arnynt yn ystod llanw a thrai’r diwydiant glo.
Dyna blwyfolion Eglwys St Margaret yng Nghreunant yn y 1950 a 60au yn gosod ffenestri lliw hynod gywrain yn waliau’r adeilad. Fe’u lluniwyd gan Celtic Studios, Abertawe, dan ysbrydoliaeth yr athrylith Howard Martin.

Dyna Dai Francis o’r Onllwyn yn llefarydd huawdl dros gomiwnyddiaeth rhyngwladol, yn arweinydd cryf i undeb y glowyr, ac yn Gymro Cymraeg twymgalon wthiodd gyda Glyn Williams i sefydlu Eisteddfod y Glowyr ym Mhorthcawl. Parhau i ddarllen