Tag Archives: Al Gore

Cyfle i siarad am ddau o Gymry fu’n ceisio gwarchod y Ddaear – yn lleol ac yn fyd-eang

Nid yn aml dros y blynyddoedd y cawsom wahoddiadau i annerch grwpiau o bobl ar bwnc peryglon cynhesu byd-eang. (Dim digon o jôcs, efallai?)

Rhag imi greu camargraff, bu Charlotte a minnau yn fwy na hapus i ledaenu’r neges trwy hen gylchgrawn Y Papur Gwyrdd a’r wefan hon yn unig.

Ond, roedd hi’n beth braf ac annisgwyl iawn bod 2018 wedi dechrau gyda gwahoddiadau i annerch dwywaith yn barod, sef ym misoedd Ionawr a Chwefror.

Roedd yr achlysuron hynny wedi rhoi cyfle i ni gyfeirio at ddau o Gymry sydd wedi gwneud cyfraniadau nodedig ym maes yr amgylchedd, yn lleol ac yn fyd-eang. Dau, hefyd, oedd wedi bod o gymorth mawr i’r Papur Gwyrdd.

Hysbyseb cwmni Abaca yng nghylchgrawn Y Papur Gwyrdd

Ym mis Ionawr, cawsom gyfle i son am Rhiannon Rowley, yn wreiddiol o Randirmwyn. Siarad oeddwn yn neuadd Capel y Triniti yn Sgeti, Abertawe ar ôl derbyn cais gan aelodau Cymdeithas Ceredigion a Thŷ’r Cymry i son yn benodol am ‘Y Papur Gwyrdd’.

Roeddem wedi dod i wybod am Rhiannon am ddau reswm: yn gyntaf, roedd hi’n hybu gweithgarwch mudiad cymunedol Trefi Trawsnewid yng ngorllewin Cymru, ac, yn ail, hi oedd – ac yw – pennaeth cwmni Abaca Organic. Dyma gwmni sy’n cynhyrchu matresi gwely o wlân organig Cymreig mewn ffatri yn Nhŷ Croes, Rhydaman.

O ran Y Papur Gwyrdd, bu Rhiannon yn hysbysebu ei chwmni ymhob rhifyn ond dau o’r cylchgrawn rhwng 2007 a 2012. Roedd hynny’n golygu cyfraniad gwerthfawr i gyfrifon y fenter. Rydym yn falch i atgynhyrchu’r hysbyseb honno gan egluro bod Abaca yn dal i ffynnu.

Yna, ym mis Chwefror, cawsom gyfle i son am John Houghton, yn wreiddiol o Ddiserth ger Y Rhyl. Y tro hwn, roeddwn yn annerch aelodau o Gyfundeb Annibynwyr Gorllewin Morgannwg yng nghapel Hermon, Brynaman. Y pwnc y gofynnwyd i ni drafod oedd ‘Yr Amgylchedd a’r Capeli’.

Cawsom gyfle, felly, i son am yr Athro Syr John Houghton – Cristion sydd hefyd yn wyddonydd o ddylanwad byd-eang. Wedi bod yn Athro Ffiseg Atmosfferig ym Mhrifysgol Rhydychen – gan rybuddio am fygythiad cynhesu byd-eang – bu’n un o gadeiryddion paneli newid hinsawdd y Cenhedloedd Unedig.

Yr Athro Syr John Houghton

Enillodd Gwobr Nobel yn 2007 gyda nifer o’i gyd-wyddonwyr, a hynny ar y cyd gydag Al Gore.

O ran Y Papur Gwyrdd, bu Syr John yn barod iawn i gael ei holi gennym ac i gyhoeddi ei rybuddion am fygythiad newid hinsawdd yn rhifyn arloesol y cylchgrawn a sawl rhifyn arall. Rydym yn falch i gyhoeddi llun ohono. Mae’n ein hatgoffa am y gwyddonydd-o-Gymro hwn fu ymysg y mwyaf blaenllaw yn rhyngwladol fu’n pwyso arnom i fynnu ffrwyno cynhesu’r Ddaear.

Diolch i Rhiannon ac i Syr John am eu gwaith – ac am y cyfleoedd gwerthfawr rydyn ni wedi cael eleni nid yn unig i ysgrifennu ond i siarad, hefyd, amdanynt.

Ffilm newydd Al Gore yn bortread pwerus o’r ymdrechion i warchod y blaned

Ar y wefan hon ar Orffennaf 31 eleni, roeddem wedi sôn am ffilm newydd Al Gore, An Inconvenient Sequel, sef yr olynydd i An Inconvenient Truth brofodd mor ddylanwadol ar bwnc argyfwng y Ddaear yn 2006.

Fe gyfeirion ni at adolygiad o’r ffilm newydd yn rhifyn Gorffennaf 30 yr Observer gan y newyddiadurwraig flaenllaw o Gaerdydd, Carole Cadwalladr. Annog pawb ohonom i weld y ffilm oedd hi.

Fe ddaeth â’i sylwadau i ben gyda’r geiriau hyn: ‘Brexit, Trump, newid hinsawdd, cynhyrchwyr olew, arian tywyll, dylanwad Rwsiaidd, ymosodiad chwyrn ar ffeithiau, tystiolaeth, newyddiaduraeth, gwyddoniaeth, mae’r cyfan yn gysylltiedig. Gofynnwch Al Gore … I ddeall y realiti newydd yr ydym yn byw ynddo, rhaid i chi wylio An Inconvenient Sequel: Truth to Power.’

Al Gore yn yr India, yn trafod effeithiau cynhesu byd-eang yn ystod ffilmio An Inconvenient Sequel: Truth to Power.

Erbyn hyn, o ddilyn ei chyngor a gwylio’r ffilm, rydym yn falch i gytuno gyda Carole Cadwaladr bod hon yn ffilm werthfawr arall gan gyn-Is Arlywydd  America sy’n esbonio’n effeithiol pa mor ddifrifol yw bygythiad cynhesu byd-eang.

Yn gefndir i’r ffilm mae darnau o sgyrsiau gan Gore i grwpiau rhyngwladol o Ymgyrchwyr I Ffrwyno Newid Hinsawdd.

Digon gwir, dyw hynny ddim yn swnio’n ddiddorol iawn!

Ond yn plethu trwy’r cyfan ceir braslun gafaelgar o ffeithiau cynhesu byd-eang, enghreifftiau brawychus o dywydd eithafol, toddiant iâ’r pegynau, a chodiadau yn  lefel y môr, ynghyd a chipolwg ar nifer o ymdrechion cymunedol i warchod a gweithredu. Mae’r cyfan yn arwain at drafodaethau’r gwleidyddion y tu-ôl-i’r-llenni yng Nghynhadledd Newid Hinsawdd Paris ym mis Rhagfyr 2015 – yn arbennig amharodrwydd India i droi cefn ar losgi carbon.

Daw’r i ffilm i ben gyda chytundeb annisgwyl-o-unol arweinwyr y gwledydd ym Mharis i geisio torri allyriadau carbon. Eu nod, meddant, oedd cyfyngu codiad tymheredd y Ddaear i lai na 2˚C o gymharu â dechrau’r Oes Ddiwydiannol.

Diweddglo trawiadol o gyffroes i’r ffilm, felly, i ysbrydoli pawb? Wel, nage. Daw’r ffilm i ben gyda datganiadau moel am ethol Donald Trump yn Arlywydd yr Unol Daleithiau yn 2016 gan dynnu’r wlad honno allan o Gytundeb Paris yn 2017.

Siom, felly, i Al Gore sydd wedi treulio rhan mor fawr o’i fywyd yn ceisio atal y corfforaethau carbon rhag difrodi’r Ddaear. A her i bawb oedd yn credu bod Cytundeb Paris yn golygu y gallwn ymlacio a gadael i’r drefn edrych ar ôl y blaned ar ein rhan.

I’r gwrthwyneb, yn sydyn fe welwn fod yr asgell dde eithafol wleidyddol wrthi – yn arbennig yn America – yn troi’r cloc yn ôl, yn gwanhau mesurau i warchod y Ddaear, gan wadu cynhesu byd-eang.

Felly, yn fwy o lawer nac y byddai Al Gore wedi dymuno, galwad i weithredu gydag ymroddiad newydd yw An Inconvenient Sequel:Truth to Power. Ewch ati i’w gwylio. (Blue Ray, HD Digidol, DVD a thrwy archebu ar eich teledu.)

Yn y sinemau o18 Awst ymlaen: ‘An Inconvenient Sequel,Truth to Power’ – ffilm newydd Al Gore

Pan fydd haneswyr y dyfodol yn adrodd sut yr achubwyd y Ddaear rhag bygythiad enfawr cynhesu byd-eang – fe welwch fod awel fach optimistaidd yn fy nghyffwrdd ar y funud, wn i ddim pam – bydd enw’r cyn-Is Arlywydd Americanaidd, Al Gore, ymysg yr uchaf ar eu rhestr o’r bobl berswadiodd dynoliaeth i osgoi’r dibyn amgylcheddol.

Mae hi’n 10 mlynedd bellach ers i luoedd ledled y byd gael eu syfrdanu gan ei ffilm, An Inconvenient Truth. Yn seiliedig ar ddarlith gyda sleidiau yr oedd Al Gore wedi bod yn ei chyflwyno ar bum cyfandir, doedd fawr neb yn disgwyl pa mor ddylanwadol y byddai’r ffilm wrth bwyntio at y peryglon mawr oedd yn wynebu’r blaned gan gynhesu byd-eang. Gan gynnwys Gore ei hun.

Ond dyna a fu. Roedd grym y ffeithiau am gynhesu byd-eang yn An Inconvenient Truth wedi ysbrydoli ton o weithgarwch rhyngwladol i leihau’r allyriadau nwyon oedd yn achosi ac yn gwaethygu newid hinsawdd (gyda Chytundeb Hinsawdd Paris, 2015, yn ganlyniad).

Al Gore, cyn-Is Arlywydd America: Bu’n annog pobl i ymygyrchu dros leihau allyriadau carbon am dros ddegawd.

Yn rhifyn cyfredol yr Observer (30.07.2017), mae’r newyddiadurwraig o Gaerdydd, Carole Cadwalladr, yn olrhain nid yn unig llwyddiant annisgwyl y ffilm, ond sut mae Al Gore wedi parhau heb arafu dim a’i genhadaeth i achub y byd.

Wrth wneud hynny, mae hi’n dangos sut mae Gore wedi gorfod gwrthsefyll corfforaethau ynni rhyngwladol sydd wedi  taflu arian yn gynyddol i geisio rhwystro twf y mudiadau amgylcheddol.

Gan adlewyrchu neges Naomi Klein yn ei llyfr This Changes Everything: Climate Change v Capitalism (Simon & Schuster, 2014), a Naomi Oreskes a Erik M. Conway yn Merchants of Doubt (Bloomsbury, 20010), mae Gore yn colbio’r cyfalafwyr rhyngwladol wrth siarad gyda Cadwalladr:

“Mae’r rhai sydd a gafael ar symiau mawr o arian a phwer noeth wedi gallu tanseilio pob rheswm a ffaith yn ystod [y prosesau] o lunio penderfyniadau cyhoeddus,” meddai.

“Y brodyr Koch yw noddwyr mwyaf gwadu newid hinsawdd. Ac er bod ExxonMobil yn honni eu bod wedi peidio, dydyn nhw ddim. Maen nhw wedi rhoi chwarter biliwn o ddoleri i grwpiau gwadu newid hinsawdd. Mae’n glir eu bod yn ceisio anablu ein gallu i ymateb i’r bygythiad hwn i’n bodolaeth.”

Ag yntau’n dal i annerch cyfarfodydd ac i siarad gydag arweinwyr gwleidyddol ledled y blaned, mae Al Gore hefyd wedi gweld yr angen i droi at ffilm eto er mwyn ceisio atal cryfder newydd y gwadwyr dan arweiniad Donald Trump. Yn wir, bu raid ail-olygu diwedd ei ffilm newydd wedi i Trump dynnu’r Unol Daleithiau allan o Gytundeb Hinsawdd Paris.

  • O 18 Awst ymlaen, bydd ffilm newydd Al Gore i’w gweld mewn sinemau ymhobman: An Inconvenient Sequel: Truth to Power.

Ar derfyn ei herthygl yn yr Observer, mae Carole Cadwalladr yn ein hannog bawb ohonom i fynd i weld ffilm: “Brexit, Trump, newid hinsawdd, cynhyrchwyr olew, arian tywyll, dylanwad Rwsiaidd, ymosodiad chwyrn ar ffeithiau, tystiolaeth, newyddiaduraeth, gwyddoniaeth, mae’r cyfan yn gysylltiedig. Gofynnwch Al Gore … I ddeall y realiti newydd yr ydym yn byw ynddo, rhaid i chi wylio An Inconvenient Sequel: Truth to Power.”

… Ac o son am ddathlu 10 mlwyddiant An Inconvenient Truth, cafodd cylchgrawn Y Papur Gwyrdd ei lansio 10 mlynedd yn ol hefyd,  mewn cyfarfod cyhoeddus ar faes Eisteddfod Genedlaethol Sir y Fflint yn 2007. Ie, dyna ganlyniad bach arall  i ffilm Al Gore!